Acil İlaçlar
Perioperatif acil durumlarda hızlı erişim. Kg girerek doz hesaplayın.
Kardiyak Arrest: Adrenalin 1 mg IV her 3–5 dk · Amiodaron 300 mg IV bolus (2. doz 150 mg) · CPR 30:2 · Defibrilasyon: bifazik 200 J (sonraki 200–360 J)
Adrenalin (Epinefrin)
KATEKOLAMIN · α+β agonist
0.01mg/kg anafilaksi
HESAPLANAN DOZLAR
Anafilaksi IV— mg
Anafilaksi İM (uyluk)— mg (0.3–0.5 mg)
Kardiyak arrest1 mg (sabit) IV/IO
Bronkospazm IV— mcg
İnfüzyon başlangıç— mcg/dk
- Anafilaksi önceliği: İM uyluk (vastus lateralis) — IV kadar hızlı emilim, daha güvenli
- İnfüzyon: 0.01–1 mcg/kg/dk. Santral hat tercih edilir
- Lokal anestezik etkisini uzatma: 1:200.000 konsantrasyon (~5 mcg/mL)
- Dikkat: Hipertiroidi, KOAH (kalp hızı etkisi), MAO inhibitörleri
Atropin
ANTİKOLİNERJİK · muskarinik antagonist
0.01–0.02mg/kg IV
HESAPLANAN DOZLAR
Bradikardi / Vagal— mg
Neostigmin öncesi— mg
Minimum doz (çocuk)0.1 mg (paradoks bradikardi)
Max tek doz3 mg (tam vagal blok)
- Minimum doz kritik: <0.1 mg paradoksal bradikardi yapabilir (MSS vagal stimülasyonu)
- Neostigmin ile: 0.02 mg/kg eş zamanlı ver
- Kaçın: Dar açılı glokom, taşikardi, hipertiroidi
- Alternatif: Glikopirolat (daha az SSS etkisi, daha uzun etki)
Efedrin
SEMPATOMIMETIK · indirekt α+β
0.1–0.3mg/kg IV
HESAPLANAN DOZLAR
Hipotansiyon (düşük doz)— mg
Hipotansiyon (yüksek doz)— mg
Pratik bolus5–10 mg IV bolus (tekrarlanabilir)
- Obstetrikte tercih: Maternal bradikardiye eğilimi olan olgularda — umbilikal asidoz riski fenilefrine kıyasla daha az
- Takifilaksi: Tekrarlayan dozlarda noradrenalin deposu boşalır, etki azalır
- MAO inhibitörleri: Şiddetli hipertansiyon riski — kontrendike
Fenilefrin
SEMPATOMIMETIK · saf α₁ agonist
50–200mcg IV bolus
HESAPLANAN DOZLAR
Bolus (düşük)50 mcg
Bolus (yüksek)200 mcg
İnfüzyon— mcg/dk
- Obstetrikte ilk tercih: Spinal hipotansiyon — fetal asidoz riski efedrine göre daha az
- Refleks bradikardi: Saf α etkisi kalp hızını düşürür — bradikardisi olan hastalarda dikkat
- İnfüzyon: 0.5–2 mcg/kg/dk — spinal/epidural anestezi idamesinde
- Koroner hastalık: Koroner vazokonstriksiyon riski — dikkatli kullan
Amiodaron
ANTİARİTMİK · Sınıf III (Vaughan-Williams)
300 mgarrest bolus (sabit)
HESAPLANAN DOZLAR
VF/nabızsız VT (arrest)300 mg IV hızlı
2. doz arrest150 mg IV
Stabil VT / AF yükleme— mg (5 mg/kg, 20–60 dk)
İdame infüzyon900 mg/24 sa
- VF/VT protokolü: 3. şok sonrası 300 mg IV hızlı, 5. şok sonrası 150 mg
- Hipotansiyon riski: Hızlı infüzyonda belirgin; periferik vazodilatasyona bağlı
- Uzun etki süresi: t½ 40–55 gün — yan etkiler uzun sürer (tiroid, akciğer, karaciğer)
- Warfarin etkileşimi: INR'yi belirgin artırır
Adenozin
ANTİARİTMİK · endojen nükleozid
6 mgIV hızlı (1. doz)
HESAPLANAN DOZLAR
1. doz (SVT)6 mg IV hızlı + flush
2. doz (yanıt yoksa)12 mg IV hızlı
3. doz (yanıt yoksa)12 mg IV hızlı
Pediatri 1. doz— mg (0.1 mg/kg, max 6 mg)
- SVT birinci tercih: AV nodal reentran taşikardi ve AVRT'de %90+ başarı
- Uygulama tekniği: Antekubital veya santral ven + hızlı 20 mL flush — etki süresi 10–30 sn
- Yan etkiler: Yüz kızarması, göğüs ağrısı, geçici asistoli — hasta bilgilendirilmeli
- Kontrendike: WPW, ikinci/üçüncü derece AV blok, astım (bronkospazm)
- Teofilin: Etkisini antagonize eder; doz artırılabilir
Dantrolen
MALİGN HİPERTERMİ antidotu
2.5 mg/kgIV bolus — MH
HESAPLANAN DOZLAR
Başlangıç bolus— mg
Tekrarlayan (maks 10 mg/kg)— mg toplam max
İdame (24–48 sa)— mg her 6 saatte
Malign Hipertermi Protokolü: 1) Tetikleyici kes 2) %100 O₂ yüksek akım 3) Dantrolen 2.5 mg/kg IV bolus (tekrarla) 4) Aktif soğutma 5) NaHCO₃ asidoz için 6) Dantrolen stoğu kontrol et (min 36 flakon)
- Her flakon 20 mg — 60 mL steril su ile hazırla (pH yükseltici içerir)
- Ağrılı enjeksiyon; santral hat tercih edilir
- Profilaktik kullanım: MH öyküsü varsa total IV anestezi tercih edilir
İntralipid %20
LAST — Lokal Anestezik Toksisitesi Antidotu
1.5 mL/kgIV bolus
HESAPLANAN DOZLAR (%20 LİPİD EMÜLSİYONU)
Bolus (1.5 mL/kg %20)— mL (1 dk'da)
İnfüzyon (0.25 mL/kg/dk)— mL/dk
Dirençli kriz (İnfüzyonu 2 katına çıkar)0.5 mL/kg/dk
Toplam üst sınır— mL (~12 mL/kg)
ASRA 2023 Protokolü: Kardiyovasküler instabilite devam ederse bolus dozu (1.5 mL/kg) 1 ya da 2 kez daha tekrarla ve infüzyon hızını iki katına (0.5 mL/kg/dk) çıkar. Önerilen üst sınır ~12 mL/kg (ilk 30 dk içinde).
- Endikasyon: Bupivakain, levobupivakain ve ropivakain başta olmak üzere şiddetli LA toksisitesi (aritmiler, arrest, dirençli nöbetler).
- Mekanizma: "Lipid sink" (soğurma) etkisiyle lokal anesteziği kandan ve miyokarddan temizler, hücre içi metabolizmayı destekler.
- Propofol alternatif DEĞİLDİR: Propofolün lipid içeriği (%10) toksisiteyi çevirmek için yetersizdir ve miyokard depresyonunu artırır.
Nalokson
OPİOİD ANTAGONİST · µ/κ/δ reseptör
0.04 mgtitre ederek IV
HESAPLANAN DOZLAR
Reversal (titre)0.04 mg IV her 2–3 dk (titrasyon)
Tam reversal / OD— mg (0.4 mg/doz, tekrar)
Pediatri— mcg (10 mcg/kg)
İnfüzyon (renarkoze)— mcg/sa
Dikkat: Hızlı tam reversal → akut ağrı, taşikardi, hipertansiyon, pulmoner ödem, arrest. Perioperatif dönemde titre ederek ver.
- Etki süresi 30–90 dk — opioid etkisi naloksondan uzun sürebilir (renarkoze riski)
- Kronik opioid bağımlısında akut yoksunluk tetikler
Flumazenil
BENZODİAZEPİN ANTAGONİSTİ · GABA-A
0.2 mgIV başlangıç
HESAPLANAN DOZLAR
Başlangıç0.2 mg IV (60 sn'de)
Tekrarlayan (1 dk arayla)0.1 mg, max toplam 1 mg
Pediatri— mcg (10 mcg/kg, max 200 mcg)
- Resedasyona dikkat: Etki süresi 45–90 dk; benzodiazepin etkisi devam edebilir
- Epilepsi / kronik benzo kullanımı: Konvülziyon tetikleyebilir — kontrendike
- Kronik benzo bağımlısı: Akut yoksunluk krizi riski
Magnezyum Sülfat
ELEKTROLİT · NMDA antagonist · tokolotik
25–50mg/kg IV yükleme
HESAPLANAN DOZLAR
Eklampsi yükleme4 g IV (15–20 dk)
Eklampsi idame1–2 g/sa infüzyon
Torsades de Pointes2 g IV (10–15 dk)
Analjezi adjuvanı— mg (30–50 mg/kg, 15 dk)
Bronkospazm (refrakter)— mg (25–40 mg/kg, max 2 g)
- Terapötik düzey: 2–3.5 mEq/L (4–7 mg/dL) eklampsi profilaksisinde
- Toksik bulgular sırası: derin tendon refleks kaybı (5–7 mEq/L) → solunum arresti (~10) → kardiyak arrest (~15)
- Antidot: Kalsiyum glukonat 1 g IV yavaş
- NMB potansiyalizasyonu: Magnezyum nöromüsküler blokajı güçlendirir — kas gevşetici doz azalt
RSI — Hızlı Seri İndüksiyon
Dolu mide riski olan hastalarda hava yolu güvenliği için standart protokol.
RSI Endikasyonları: Son 6 saat içinde oral alım, özofageal reflü/herni, travma, intestinal obstrüksiyon, gebelik (>14 hafta), morbid obezite, diyabetik gastroparezi.
RSI İlaç Seçenekleri
KG GİREREK DOZ HESAPLA
Propofol (1.5–2.5 mg/kg)—
Ketamin (1.5–2 mg/kg)—
Etomidat (0.3 mg/kg)—
Tiyopental (3–5 mg/kg)—
Süksinilkolin (1.5 mg/kg)—
Rokuronyum RSI (1.2 mg/kg)—
Sugammadeks reversal (16 mg/kg)—
1
Preoksijenasyon
%100 O₂ ile 3–5 dk (SpO₂ ≥99% veya EtO₂ ≥90%). Apne toleransını artırır. HFNO seçeneği (70 L/dk) desatürasyona karşı koruma sağlar.
2
Premedikasyon (opsiyonel)
Fentanil 1–3 mcg/kg (sempatik yanıtı azaltır) veya lidokain 1.5 mg/kg (ICP artışını önler). Uygulama 3 dk önce.
3
İndüksiyon Ajanı
Normovolemik: Propofol 1.5–2.5 mg/kg · Kardiyovasküler instabilite: Etomidat 0.3 mg/kg · Bronkospazm/şok: Ketamin 1.5–2 mg/kg · Artmış ICP: Tiyopental 3–5 mg/kg veya propofol
4
Kas Gevşetici — Eş Zamanlı
Süksinilkolin 1.5 mg/kg (60 sn'de koşul sağlar) veya Rokuronyum 1.2 mg/kg (60–75 sn). Rokuronyum seçilirse sugammadeks 16 mg/kg hazır olmalı.
5
Sellick Manevrası (Tartışmalı)
Krikoid basısı aspirasyon riskini azaltabilir; ancak görüntüyü bozabilir. Aktif kusma durumunda bırakın. Entübasyon güçleşirse baskıyı azaltın.
6
Entübasyon — Kapnografi Doğrulama
Video laringoskop ilk tercih (başarısız airway riskini azaltır). Kapnografi ile doğrula. SpO₂ <93% ise — zor hava yolu protokolüne geç.
Süksinilkolin Kontrendikasyonları: Hiperkalemi riski olan durumlar (yanık >24 sa, spinal kord hasarı >72 sa, kas distrofileri, uzun süreli immobilizasyon), MH öyküsü, psödokolinesteraz eksikliği. Bu durumlarda rokuronyum 1.2 mg/kg kullan.
Opioid Dönüşüm Tablosu
Eşdeğer analjezik dozlar (oral morfin referans). Dönüşüm hesaplama ile.
OPİOİD DÖNÜŞTÜRÜCÜ
| Opioid | Yol | Oral Morfin Eşdeğeri | Başlangıç Dozu | Etki Başlangıcı | Etki Süresi | Özellik |
|---|---|---|---|---|---|---|
| MorfinREFERANS | PO | 1 mg = 1 mg | 5–30 mg her 4 sa | 30–60 dk | 4–5 sa | Histamin salınımı, aktif metabolit (M6G) |
| Morfin | IV/SC | 3 mg PO = 1 mg IV | 0.1 mg/kg IV | 5–10 dk | 3–4 sa | IV 3 kat daha güçlü |
| Oksikodon | PO | 1.5 mg PO morfin = 1 mg oksikodon | 5–10 mg her 4–6 sa | 30–45 dk | 4–6 sa | CYP2D6 metabolizması |
| Fentanil | IV (mcg) | 100 mcg IV = 10 mg morfin IV | 1–3 mcg/kg IV | 1–2 dk | 30–60 dk | Hızlı etki, kısa süre, yağda çözünür |
| Fentanil patch | TD | 25 mcg/sa = ~60 mg PO morfin/gün | 12–25 mcg/sa | 12–24 sa | 72 sa | Kararlı durum 12–24 saatte sağlanır |
| Remifentanil | IV inf. | — | 0.1–0.5 mcg/kg/dk | <1 dk | 3–5 dk | Plazma esterazı, organ bağımsız |
| Sufentanil | IV (mcg) | 10 mcg IV = 100 mcg fentanil IV | 0.1–0.4 mcg/kg | 1–2 dk | 20–45 dk | Fentanilden 5–10 kat güçlü |
| Hidromorfon | IV | 1.5 mg IV = 10 mg morfin IV | 0.2–0.4 mg IV | 5 dk | 4–5 sa | Renal yetmezlikte güvenli |
| Tramadol | PO/IV | 100 mg = ~10 mg morfin PO | 50–100 mg her 6 sa | 30–60 dk | 4–6 sa | Zayıf µ agonist + SNRI. Serotonin sendromu riski |
| Kodein | PO | 120 mg = 10 mg morfin PO | 30–60 mg her 4–6 sa | 30–60 dk | 4–6 sa | CYP2D6 — yavaş metabolize edenlerde etkisiz |
| Meperidin | İM/IV | 75 mg İM = 10 mg morfin İM | 25–50 mg IV titre | 5–15 dk | 2–4 sa | Normeperidin birikimi → nöbet. Kronik kullanım kaçınılmalı |
| Metadon | PO | Değişken (kronik kullanımda 4–12 kat) | Uzman görüşü gerektirir | 30–60 dk | 24–48 sa | QT uzaması, birikimiyle öngörülemeyen etki |
Dönüşüm Güvenlik Notu: Çapraz tolerans nedeniyle dönüşüm hesabının %25–50 altından başla. Yaşlı, renal/hepatik yetmezlik, respiratuvar komorbidite varsa daha düşük doz seç.
Steroid Dönüşüm Tablosu
Eşdeğer glukokortikoid (anti-inflamatuar) dozları hesaplayıcısı.
STEROİD DÖNÜŞTÜRÜCÜ
| Steroid | Eşdeğer Doz (mg) | Anti-inflamatuar Güç | Mineralokortikoid Güç | Biyolojik Yarı Ömür |
|---|---|---|---|---|
| Hidrokortizon | 20 | 1 | 1 | Kısa (8-12 sa) |
| Kortizon | 25 | 0.8 | 0.8 | Kısa (8-12 sa) |
| Prednizolon / Prednizon | 5 | 4 | 0.8 | Orta (12-36 sa) |
| Metilprednizolon | 4 | 5 | 0.5 | Orta (12-36 sa) |
| Deksametazon | 0.75 | 26.6 | 0 | Uzun (36-72 sa) |
| Betametazon | 0.75 | 26.6 | 0 | Uzun (36-72 sa) |
Dikkat: Bu dönüşümler glukokortikoid (anti-inflamatuar) etki üzerinden hesaplanmıştır. Mineralokortikoid (sıvı-elektrolit tutucu) etkiler ilaçlar arasında farklılık gösterir; deksametazonun mineralokortikoid etkisi yokken, hidrokortizonun yüksektir.
İndüksiyon Ajanları
Propofol, ketamin, etomidat, tiyopental, midazolam — mekanizma, doz ve klinik seçim kılavuzu.
Propofol
IV HİPNOTİK · GABA-A potansiyelleyici
—mg indüksiyon
DOZLAR
İndüksiyon (18–55 yaş)—
İndüksiyon (>55 yaş / ASA III)—
Sedasyon infüzyon— mg/sa
TIVA idame— mg/sa
- Mekanizma: GABA-A reseptörü klorür kanalını potansiyelleştirir; inhibisyon artırır
- Avantajlar: Hızlı derlenme, antiemetik etki, düşük PONV insidansı
- Enjeksiyon ağrısı: Lidokain 20–40 mg IV önce veya fentanil 50 mcg azaltır
- Propofol infüzyon sendromu: >4 mg/kg/sa, >48 sa → asidoz, rabdomiyoliz, kardiyak arrest
- Kaçın: Yumurta/soja alerjisi (tartışmalı), hipovolemi, <1 yaş (FDA onayı yok)
Ketamin
DİSOSİYATİF · NMDA antagonist
—mg IV indüksiyon
DOZLAR
İndüksiyon IV—
İndüksiyon İM—
Sedasyon / Prosedür—
Sub-anestezik analjezi—
- Benzersiz avantaj: Kardiyovasküler stimülasyon (katekolamin salınımı) → şok ve hipovolemide güvenli
- Bronkodilatasyon: Astım ve reaktif hava yolu hastalığında tercih
- Larinx refleksleri korunur — tam hava yolu refleks koruması garanti değil, dikkatli ol
- Emergence reaksiyonu: Midazolam 0.05 mg/kg önceden azaltır
- Dikkat: Artmış ICP/IOP, psikiyatrik hastalık, hipertansiyon, tirotoksikoz
- Sub-anestezik doz: 0.1–0.3 mg/kg — opioid tasarruflu analjezi (opioid bağımlıları dahil)
Etomidat
İMİDAZOL · GABA-A modülatör
—mg IV
DOZLAR
İndüksiyon (standart)—
Kardiyovasküler instabilite—
- En az kardiyovasküler etki: Kardiyak anestezi ve hemodinamik instabilite için ilk tercih
- Adrenal supresyon: Tek doz bile 4–8 saatlik kortizol supresyonu yapar. Sepsis ve kritik hastalıkta tartışmalı
- Miyoklonus: Enjeksiyon sırasında sık — opioid veya benzodiazepin önceden azaltır
- PONV artırabilir
- Kaçın: Adrenal yetmezlik, sepsis, tekrarlayan doz gerektiren durumlar
Tiyopental
BARBİTÜRAT · GABA-A agonist
—mg IV
DOZLAR
İndüksiyon (erişkin)—
Artmış ICP (serebral koruma)—
Status epileptikus—
- ICP kontrolü: Serebral metabolik hızı ve ICP'yi en güçlü düşüren IV ajan
- Antiepileptik: Status epileptikus tedavisinde hâlâ altın standart
- Arteriyal enjeksiyon: Şiddetli doku nekrozu — IV hat doğrulaması zorunlu
- Propofol'e kıyasla: Daha yavaş derlenme, daha az kontrol edilebilir etki derinliği
- Porfiri: Akut atağı tetikler — kontrendike
Midazolam
BENZODİAZEPİN · GABA-A pozitif modülatör
—mg premedikasyon
DOZLAR
Premedikasyon IV—
Premedikasyon İM—
Pediatri PO—
Sedasyon titre (IV)0.5–1 mg bolus titre et
İndüksiyon adjuvanı—
- Anterograt amnezi: En güçlü amnesik benzodiazepin — önceki olayları hatırlamaz
- Yaşlı hastalarda: Doz yarıya indir; uzun etki, konfüzyon, paradoksal eksitasyon
- Antidot: Flumazenil
- CYP3A4: Azol antifungaller etkisini belirgin uzatır
Deksmedetomidin
α₂ AGONİST · santral sempatolitik
—mcg yükleme
DOZLAR
Yükleme (10 dk'da)—
İdame infüzyon— mcg/sa
Sedasyon (ICU)— mcg/sa
- Benzersiz özellik: Uyandırılabilir sedasyon — hasta sorulara yanıt verir ("cooperative sedation")
- Solunum depresyonu yok: Spontan solunum korunur — uyanık fiberoptik entübasyon için ideal
- Opioid tasarrufu: Analjezik sinerjizm; opioid gereksinimini %30–50 azaltabilir
- Bradikardi / hipotansiyon: Yükleme hızlı verilirse belirgin — yavaş infüz et
- Klonidin farkı: Daha selektif α₂ (α₂:α₁ oranı 1600:1 vs 220:1)
Nöromüsküler Blok Ajanları
Depolarize edici ve non-depolarize kas gevşeticiler. TOF monitorizasyonu zorunludur.
Rezidüel Blok: TOF oranı <0.9 ise ekstübasyon yapılmamalı. Klinik değerlendirme (baş kaldırma,握力) yetersiz kalır — TOF monitörü kullan.
Süksinilkolin
DEPOLARİZAN · nikotinik ACh agonist
—mg RSI
DOZLAR
Entübasyon / RSI—
Pediatri—
Laringospazm (kırma)—
- En hızlı başlangıç: 45–60 sn. RSI altın standardı
- Fasikülasyon: Prekürarizasyon (rokuronyum 0.06 mg/kg) azaltır
- Hiperkalemi: Sağlıklı bireyse K+ 0.5–1 mEq/L artar. Yanık >24 sa, spinal kord hasarı, uzun immobilizasyon, kas hastalıkları → yaşamı tehdit eden hiperkalemi!
- Faz II blok: Büyük veya tekrarlayan dozlarda non-depolarize blok tablosuna dönüşür
- Antidot yok — psödokolinesteraz yavaş yavaş hidrolize eder (10–12 dk)
Roküronyum
NON-DEPOLARİZAN · aminosteroid
—mg entübasyon
DOZLAR
Entübasyon (standart)—
RSI dozu—
İdame—
Sugammadeks reversal (orta blok)—
Sugammadeks reversal (derin blok)—
- RSI ile süksinilkolin eşdeğeri: 1.2 mg/kg = 60–75 sn başlangıç
- Sugammadeks avantajı: Derin blok anında reversal mümkün (can't intubate, can't oxygenate)
- Hepatik eliminasyon: Karaciğer hastalığında etki uzar
- Sıcaklığa duyarlı: Hipotermi blokajı uzatır
Veküronyum
NON-DEPOLARİZAN · aminosteroid
—mg
DOZLAR
Entübasyon—
İdame—
- Roküronyumun önceki jenerasyonu. Daha yavaş başlangıç (3–5 dk)
- Histamin salınımı yok — kardiyak cerrahi için uygun
- Sugammadeks ile reversal mümkün
- Böbrek hastalığında nispeten güvenli (hepatik metabolizma)
Sisatrakuryum
NON-DEPOLARİZAN · benzilizoquinolinium
—mg
DOZLAR
Entübasyon—
İdame infüzyon— mcg/kg/dk
- Hoffmann eliminasyonu: Organ bağımsız spontan degradasyon — renal ve hepatik yetmezlikte ideal
- Laudanosine metaboliti (SSS stimülanı) — klinik dozlarda anlamlı değil
- Histamin salınımı minimal (atrakuryumdan az)
- Yoğun bakım uzun süreli blok için tercih edilir
- Reversal: Neostigmin (sugammadeks ile değil)
Atrakuryum
NON-DEPOLARİZAN · benzilizoquinolinium
—mg
DOZLAR
Entübasyon—
İdame—
- Sisatrakuryum ile aynı Hoffmann degradasyonu
- Histamin salınımı — hızlı vermekten kaçın, bronkospazm/hipotansiyon
- Renal/hepatik yetmezlikte güvenli alternatif
Reversal Ajanları
Sugammadeks, neostigmin, glikopirolat — endikasyon ve TOF eşikleri.
Sugammadeks
SELEKTİF BAĞLAYICI · γ-siklodextrin
—mg orta blok
DOZLAR — SADECE ROKÜRONYum / VEKÜRONYum
Orta blok (T2 varsa)—
Derin blok (PTC 1–2)—
Acil reversal (RSI sonrası)—
- Mekanizma: Roküronyum/veküronyumu kapsüle ederek inaktive eder — antikolinesteraz değil
- Yeniden blok riski: Aynı seansta yeniden roküronyum gerekirse 5 mg/kg × 1.1 × sugammadeks dozu ver
- Progesteron/toremifene bağlanması: Hormonal kontrasepsiyon etkinliği azalabilir — 7 gün ekstra önlem
- Anafilaksi: Nadir ama tanımlanmış — resüsitasyon hazır olmalı
Neostigmin
ANTİKOLİNESTERAZ · asetilkolin artırıcı
—mg
DOZLAR — TOF YANITINA GÖRE TİTRE EDİN
Derin Blok (TOF < 2)VERİLMEZ (Sugammadeks kullan)
Orta Blok (TOF 2–3 yanıt)— mg (0.05 mg/kg)
Sığ Blok (TOF 4 yanıt / TOF < 0.9)0.02–0.04 mg/kg
Atropin (eş zamanlı)— mg (0.02 mg/kg)
- TOF T2 şarttır: Derin blokta neostigmin geri dönüş sağlayamaz; aksine yüksek doz asetilkolin yığılması paradoksal blok güçlenmesine yol açabilir.
- Antikolinerjik kombinasyonu: Muskarinik yan etkileri (bradikardi, sekresyon, bronkospazm) önlemek için mutlaka Atropin veya Glikopirolat ile eş zamanlı verilir.
- Glikopirolat üstünlüğü: SSS'ye geçmez (deliryum riski yok), taşikardi daha ılımlıdır ve etki süresi neostigmin ile daha eş zamanlıdır.
Glikopirolat
ANTİKOLİNERJİK · muskarinik antagonist
—mg
DOZLAR
Neostigmin ile (reversal)—
Bradikardi—
Sekresyon azaltma—
- Atropine üstünlükleri: SSS geçişi yok (deliryum riski yok), taşikardi daha az, etki daha uzun
- Preoperatif sekresyon azaltmada atropine tercih edilir
- Neostigmin ile oranı 1:5 (glikopirolat 0.2 mg : neostigmin 1 mg)
Opioidler
Perioperatif analjezi, intraoperatif kullanım, yan etkiler ve hasta bazlı doz hesaplama.
Multimodal Analjezi: Tek ajan yerine parasetamol + NSAID + rejyonal anestezi + opioid kombinasyonu önerilir. Opioid gereksinimi %30–60 azalır.
Fentanil
OPİOİD · sentetik µ agonist
—mcg IV
DOZLAR
Analjezi IV titre—
İndüksiyon adjuvanı—
İnfüzyon intraoperatif— mcg/sa
Göğüs rijiditesi eşiği>5 mcg/kg hızlı bolus
- Yüksek yağ çözünürlüğü → hızlı etki, hızlı dağılım, kısa süre
- Birikim: Uzun infüzyonlarda yağ dokusunda birikim → uzayan etki
- İV hızlı bolus → göğüs rijiditesi (süksinilkolini hazır tut)
Remifentanil
OPİOİD · ultraşort etki · plazma esteraz
—mcg/kg/dk
DOZLAR (IBW üzerinden)
İnfüzyon (cerrahi)— mcg/sa
İndüksiyon destekleyici— mcg/sa
Uyanık fiberoptik— mcg/sa
- t½ 3–5 dk — her koşulda hızlı derlenme (infüzyon süresi önemsiz)
- Ekstübasyon öncesi: Uzun etkili analjezik ekle (morfin, parasetamol)
- Opioid hiperaljezi: Yüksek doz infüzyon sonrası paradoks ağrı artışı — ketamin 0.1 mg/kg azaltır
- IBW üzerinden doz hesapla (gerçek ağırlık değil)
Morfin
OPİOİD · doğal µ/κ agonist
—mg IV
DOZLAR
Postoperatif analjezi IV—
PCA bolus1–2 mg, kilit 6–10 dk
İnfüzyon (paliyatif)— mg/sa
- Aktif metabolit M6G: renal yetmezlikte birikir → uzayan solunum depresyonu
- Histamin salınımı — hipotansiyon, bronkospazm (astımda dikkat)
- İyi titre edildiğinde kardiyak cerrahi sonrası postop analjezi için güvenli
Tramadol
OPİOİD + SNRI · zayıf µ agonist
—mg IV/PO
DOZLAR
IV yavaş (postop)—
PO tablet50–100 mg her 6–8 sa
- CYP2D6 yavaş metabolize edenlerde etkisiz olabilir (~7–10% popülasyon)
- Serotonin sendromu: SSRI/SNRI/MAOİ ile birlikte vermekten kaçın
- Nöbet eşiğini düşürür — epilepsili hastalarda dikkat
- PONV insidansını artırır
Non-Opioid Analjezi
Parasetamol, NSAİD'ler, COX-2, gabapentinoidler, lokal anestezik adjuvanlar.
Parasetamol (Asetaminofen)
ANALJEZİK / ANTİPİRETİK · santral COX-3?
—mg IV
DOZLAR
IV (yetişkin, >50 kg)1000 mg her 6–8 sa
IV (pediatri, <50 kg)— mg (15 mg/kg)
PO / PR (yetişkin)500–1000 mg her 6 sa
Günlük max (yetişkin)4000 mg (kronik alkolizmde 2000 mg)
Günlük max pediatri— mg (60 mg/kg/gün)
- Karaciğer toksisitesi: Dozun aşılması veya kronik alkolizm — N-asetilsistein antidot
- NSAİD yan etkileri yok: GIS, renal, kanama riski minimum
- Preemptif: cerrahi 15 dk öncesi IV postoperatif opioid gereksinimini azaltır
Diklofenak / İbuprofen / Ketorolak
NSAİD · COX-1 ve COX-2 inhibitörü
30 mgketorolak IV
DOZLAR
Ketorolak IV15–30 mg IV (max 5 gün)
Ketorolak İM30–60 mg İM
Diklofenak PO/PR50–75 mg her 8–12 sa
İbuprofen PO400–800 mg her 6–8 sa
NSAİD Kontrendikasyonları: Aktif peptik ülser/GIS kanama, renal yetmezlik (GFR <30), trombosit bozukluğu, kardiyak cerrahi (koronerlere olumsuz etki), gebelik 3. trimester, astım (aspirin duyarlısında bronkospazm).
Gabapentin / Pregabalin
GABABENZOİD · α₂δ kalsiyum kanal blokörü
300 mggabapentin preop PO
- Gabapentin preoperatif: 300–600 mg PO cerrahi 1–2 sa öncesi — akut postoperatif ağrıyı ve opioid gereksinimini azaltır
- Pregabalin: 75–150 mg PO — daha öngörülebilir farmakokinetik
- Dikkat: Sedasyon ve solunum depresyonu riski — yaşlı ve obezde dikkatli
- Nöropatik ağrı ve kronik ağrıda uzun süreli kullanım
Vazoaktif Ajanlar ve İnotroplar
Vazopresörler, inotroplar, perioperatif hemodinamik yönetim.
Noradrenalin (Norepinefrin)
VAZOPRESÖr · α₁ agonist, hafif β₁
—mcg/dk başlangıç
İNFÜZYON DOZLARI
Başlangıç— mcg/dk
Orta doz— mcg/dk
Yüksek doz— mcg/dk
- Septik şokta birinci tercih vazopresör (SSC kılavuzu)
- Santral hat şart — periferik infüzyon doku nekrozu yapar
- Kalp hızı üzerine minimal etki (vagal refleks bradikardi)
- Splanknik kan akımı azalabilir — böbrek perfüzyonunu izle
Dopamin
İNOTROP / VAZOPRESÖr · doza göre etki
2–20mcg/kg/dk
DOZ ARALIKLARI
Düşük doz (D1 etkisi)— mcg/dk
Orta doz (β₁ dominant)— mcg/dk
Yüksek doz (α dominant)— mcg/dk
- Düşük doz "renal koruma" miti: Klinik yarar kanıtlanmamış — terk edilmeli
- Aritmojenik potansiyel noradrenalineden yüksek — kritik hastalarda noradrenalin tercih
- Taşikardi ve oksijen tüketimini artırır
Dobutamin
İNOTROP · β₁ agonist (selektif)
—mcg/dk
DOZLAR
İnotrop başlangıç— mcg/dk
Stres ekokardiografi5–40 mcg/kg/dk titre
- Kalp yetersizliğinde kardiyak output artırır, SVR düşürür
- Taşikardi ve hipotansiyon riski — noradrenalinle kombine edilebilir
- Septik kardiyomiyopati için kullanılabilir (EF <%25)
Vazopressin
VAZOPRESÖr · V1 reseptör agonist
0.03–0.04Ü/dk (sabit)
- Septik şok adjuvanı: Noradrenaline ek olarak 0.03 Ü/dk — noradrenalin dozunu azaltır
- Katekolomin dirençli şokta etkili
- Splanknik vazokonstrüksiyon: mezenter iskemi riski izle
- Kardiyak arrest: 40 Ü IV tek doz (AHA 2010'da protokolden çıkarıldı, hâlâ kullanılıyor)
Antihipertansif Ajanlar
Perioperatif hipertansiyon yönetimi, titrasyonlu infüzyonlar.
Labetalol
α+β BLOKÖR · kardiyoseçici değil
—mg IV bolus
DOZLAR
Bolus IV—
İnfüzyon— mg/dk
- α:β oranı 1:7 (IV). Hem kalp hızı hem de kan basıncını düşürür
- Gebelik hipertansiyonunda güvenli
- Bronkospazm, kalp bloğu, bradikardi → kontrendike
Nitrogliserin
NİTRAT · NO donörü · veno+arteriodilatatör
—mcg/dk infüzyon
DOZLAR
Başlangıç infüzyon— mcg/dk
Kontrollü hipotansiyon— mcg/dk
- Düşük dozda venodilatasyon dominant → preload azalır
- Yüksek dozda arteriyel dilatasyon → afterload azalır, KAB düşer
- Akut koroner sendrom, kardiyojenik akciğer ödemi, kontrollü hipotansiyon
- Fosfodiesteraz inhibitörleri ile kontrendike (sildenafil vb.) — şiddetli hipotansiyon
Nikardipine / Nifedipin
KALSİYUM KANAL BLOKÖRÜ · dihidropiridin
5–15mg/sa nikardipine IV
- Nikardipine IV: 5 mg/sa başla, her 5–15 dk 2.5 mg/sa artır, max 15 mg/sa
- Serebral vazospazm tedavisinde de kullanılır (SAK sonrası)
- Refleks taşikardi yapabilir
- Negatif inotropi az — kalp yetersizliğinde dikkatli
Hidralazin
ARTERİYODİLATATÖR · direkt düz kas
—mg IV
DOZLAR
IV bolus (gebelik)—
- Gebelik hipertansiyonunda labetalol ile birlikte kullanılır
- Etki başlangıcı 10–20 dk — doz titrasyon zor
- Refleks taşikardi belirgin
Sodyum Nitroprussid
NİTRAT · güçlü arterio+venodilatatör
—mcg/dk
DOZLAR
Başlangıç infüzyon— mcg/dk
Max (siyanid toksisitesi)8–10 mcg/kg/dk max
Siyanid toksisitesi: Uzun süreli veya yüksek doz infüzyonda (özellikle renal/hepatik yetmezlikte). Bulgular: metabolik asidoz, artmış venöz O₂ satürasyonu, taşikardi. Antidot: sodyum tiyosülfat.
- Kontrollü hipotansiyon ve hipertansif kriz için güçlü araç
- Işıktan koruyun (alüminyum folyo)
- Serebral vazodilatasyon: ICP artırabilir
Mannitol
OZMOTİK DİÜRETİK · ICP azaltıcı
—g IV
DOZLAR
ICP azaltma (%20)— g (0.5–1 g/kg, 20 dk)
Böbrek koruma— g (0.25 g/kg)
- Kan-beyin bariyerini geçmez — ozmotik gradyan ile beyin suyunu çeker
- Sodyum 155+ ise kontraendike (hiperozmolarite)
- Serum osmolalite takibi: <320 mOsm/kg kalmalı
- Hipovolemi yapabilir — sıvı replasmanını ihmal etme
Antiaritmik Ajanlar
Perioperatif aritmilerde acil ve elektif yönetim.
Defibrilasyon / Kardiyoversiyon Enerji Değerleri:
VF/Nabızsız VT → Bifazik: 200 J (sonraki: 200–360 J) · Monofazik: 360 J
Senkronize kardiyoversiyon: AF → 120–200 J bifazik · Flutter → 50–100 J · SVT → 50–100 J · Stabil VT → 100 J
VF/Nabızsız VT → Bifazik: 200 J (sonraki: 200–360 J) · Monofazik: 360 J
Senkronize kardiyoversiyon: AF → 120–200 J bifazik · Flutter → 50–100 J · SVT → 50–100 J · Stabil VT → 100 J
Metoprolol
β₁ SELEKTİF BLOKÖR
2.5–5 mgIV titre
- Perioperatif AF hız kontrolü: 2.5–5 mg IV yavaş, tekrarlanabilir
- Taşikardi ve hipertansiyon kontrolü
- İkinci/üçüncü derece AV blok, bronkospazm → kontrendike
- Akut kalp yetersizliğinde dikkatli
Diltiazem
KKB · non-dihidropiridin · AV nod yavaşlatıcı
—mg IV
DOZLAR
AF hız kontrolü bolus— mg (0.25 mg/kg, 2 dk)
İdame infüzyon5–15 mg/sa
- AF/flutter'da hız kontrolü — verapamil yerine kardiyak cerrahi sonrası tercih
- WPW'de kontrendike (aksesuar yolu hızlandırabilir)
- Negatif inotrop — ciddi LV disfonksiyonunda dikkat
Lidokain IV
ANTİARİTMİK · Sınıf Ib · Na kanal blokörü
—mg IV bolus
DOZLAR
VT bolus— mg (1–1.5 mg/kg)
İdame infüzyon— mg/dk (20–50 mcg/kg/dk)
Entübasyon adjuvanı (ICP)— mg (1.5 mg/kg, 3 dk önce)
- VT tedavisinde ikinci seçenek (amiodaron sonrası veya yerine)
- ICP artışını baskılar — laringoskopi öncesi kullanılabilir
- Toksik belirti sırası: perioral uyuşma → konfüzyon → konvülziyon → kardiyak arrest
Antiemetik Ajanlar
PONV profilaksisi ve tedavisi. Risk skorlaması ve kombinasyon stratejisi.
Apfel PONV Risk Skoru: Kadın cinsiyet (+1) · PONV/taşıt tutması öyküsü (+1) · Sigara içmeme (+1) · Postoperatif opioid (+1). Skor ≥2 → multimodal antiemetik profilaksi. Skor 3–4 → ≥3 ajan.
Ondansetron
5-HT₃ ANTAGONİST · serotonin blokörü
—mg IV
DOZLAR
Profilaksi4 mg IV
Tedavi (aktif PONV)4 mg IV
Pediatri— mg (0.1 mg/kg, max 4 mg)
- Kapanış öncesi son 30 dk'da ver — erken verilirse etkinlik azalır
- QT uzaması: konjenital uzun QT, hipokalemi, amiodaron ile dikkat
- Serotonin sendromu riski: tramadol + ondansetron
Deksametazon
KORTİKOSTEROİD · PONV + analjezi adjuvanı
4–8 mgIV indüksiyonda
- İndüksiyonda ver: Etki başlangıcı 1–2 sa — kapanışta verirsek geç kalır
- Analjezi adjuvanı: postoperatif ağrıyı ve opioid gereksinimini azaltır
- 4 mg ve 8 mg eşdeğer etkinlikte; 8 mg seçeneklerde önerilir
- Diyabette tek doz geçici hiperglisemi yapabilir — kan şekerini izle
- Enfeksiyon bölgesi yakınına rejyonal: kontrendike değil ama dikkat
Metoklopramid
DOPAMIN ANTAGONİSTİ · D₂ blokörü · prokinetik
10 mgIV
DOZLAR
Erişkin (PONV / prokinetik)10 mg IV yavaş
Pediatri0.1–0.15 mg/kg IV (maks 10 mg)
- Çift etki: Hem kemoreseptör tetik bölgesini (CTZ) bloke eder hem de gastrik boşalmayı hızlandırır → dolu mide / aspirasyon riski olan hastalarda avantajlı
- Premedikasyonda aspirasyon profilaksisi için tercih edilebilir (indüksiyon 15–30 dk önce)
- Ekstrapiramidal yan etki: Genç hastalarda, yüksek dozda risk artar → akut distoni, akatizi
- Feokromasitomada kontrendike (hipertansif kriz riski)
- Parkinson hastalarında kaçın — dopamin blokajı semptomları kötüleştirir
- QT uzaması yapabilir — diğer QT uzatıcı ajanlarla dikkat
Droperidol / Haloperidol
BUTİROFENON · D₂ antagonist
0.625 mgdroperidol IV
- Droperidol: 0.625–1.25 mg IV — düşük dozda etkin ve QT etkisi minimal
- Haloperidol: 0.5–2 mg IV — PONV ve postoperatif deliryumda
- QT uzaması: yüksek doz veya önceden uzun QT'de dikkat
- Ekstrapiramidal yan etkiler (yüksek dozda)
Skopolamin Patch
ANTİKOLİNERJİK · muskarinik antagonist
1 patchkulak arkasına
- Cerrahiden 2–4 sa önce kulak arkasına yapıştır (TD)
- Hareket hastalığı ve PONV kombinasyonunda özellikle etkin
- Yaşlıda deliryum, ağız kuruluğu, görme bulanıklığı riski
- Antihistaminikler (difenhidramin, prometazin) alternatif
Obstetrik İlaçlar
Postpartum kanama, tokolitik ajanlar, preeklampsi yönetimi.
Postpartum Kanama Algoritması: Oksitosin + uterin masaj + erken TXA + uygun uterotonikler (kombine edilebilir) + erken kan/koagülasyon yönetimi + mekanik → cerrahi.
Oksitosin
UTEROTONİK · posterior hipofiz hormonu
5–10 IÜyavaş IV
- Plasenta çıkışında: 5–10 IÜ IV yavaş (2 dk'da) — hızlı bolus hipotansiyon, taşikardi yapar
- İdame infüzyon: 20–40 IÜ/L %0.9 NaCl — 100–500 mL/sa
- Kardiyovasküler etki: Periferik vazodilatasyona bağlı hipotansiyon — genel anestezi altında belirgin
- Uzun süreli yüksek doz → su intoksikasyonu (antidiüretik etki)
- Kardiyak hastalıkta: yavaş titre et, alternatif düşün
Karboprost (15-metil PGF₂α)
PROSTAGLANDIN · uterus kontraksiyonu
250 mcgİM / intramiometrial
- 250 mcg İM veya intramiometrial, 15–90 dk arayla tekrar (max 8 doz)
- Astım kontrendikasyonu: Bronkospazm yapar — kesinlikle kullanılmaz
- Yan etkiler: hipertansiyon, ateş, bulantı, diyare
- Oksitosin yetersiz kaldığında ikinci seçenek
Metilergonovin
ERGOT ALKALOİDİ · vazokonstriktif uterotonik
0.2 mgİM
⚠️ MUTLAK KONTRENDİKASYON: KESİNLİKLE IV VERİLMEZ (şiddetli hipertansif kriz, miyokard iskemisi ve inme riski). Preeklampsi, eklampsi ve kronik hipertansiyonu olan hastalarda KULLANILMAZ.
- Uygulama yolu: Yalnızca İM (0.2 mg). Gerekirse 2–4 saat arayla tekrarlanabilir.
- Etki mekanizması: Düz ve tetanik uterin kontraksiyon oluşturarak postpartum kanamayı kontrol eder.
- Etkileşim: CYP3A4 inhibitörleri (macrolid antibiyotikler, azol antifungaller) ergot toksisitesini artırır.
Misoprostol
PGE₁ ANALOĞu · uterotonik
600–800 mcgsublingual
- 600–800 mcg sublingual veya rektal — PPH profilaksisi veya tedavisinde
- Astımda güvenli (karboprost farkı)
- Titreme ve ateş sık yan etkidir (ibuprofen veya parasetamol ile önlenebilir)
- Oda sıcaklığında saklanır — oksitosin gibi buzdolabı gerektirmez
- Kaynak kısıtlı ortamlarda tercih: Düşük maliyetli ve stabil
Traneksamik Asit
ANTİFİBRİNOLİTİK · plazminojen inhibitörü
1 gIV (10 dk'da)
- PPH: 1 g IV — doğumdan sonra 3 saat içinde ver (WOMAN trial). 30 dk sonra tekrar edilebilir
- Travma: CRASH-2 — 1 g IV ilk 3 saatte, ikinci 1 g 8 saate yayılarak
- Elektif cerrahi: 10–15 mg/kg IV preoperatif (kan transfüzyonunu azaltır)
- Tromboz riskinde teorik endişe — klinik tromboz riski düşük, kanama önemi daha büyük
Lokal Anestezikler
Maksimum dozlar, konsantrasyonlar, etki süreleri ve toksisite yönetimi.
LA Sistemik Toksisitesi (LAST): Perioral uyuşma → tinitus → konfüzyon → nöbet → bilinç kaybı → kardiyovasküler arrest. Tedavi: Konvülziyon → midazolam/propofol · Kardiyovasküler: İntralipid %20 (1.5 mL/kg bolus) + CPR.
| Ajan | Sınıf | Max Doz (kg başına) | Max Doz + Epinefrin | Başlangıç (dk) | Etki (sa) | Konsantrasyon |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bupivakain | Amid | 2 mg/kg | 2.5–3 mg/kg | 10–20 | 4–12 | %0.25, %0.5 |
| Levobupivakain | Amid | 2–3 mg/kg | 3 mg/kg | 10–20 | 4–12 | %0.25, %0.5, %0.75 |
| Ropivakain | Amid | 3 mg/kg | 3.5 mg/kg | 10–20 | 4–8 | %0.2, %0.75, %1 |
| Lidokain | Amid | 4 mg/kg | 7 mg/kg | 2–5 | 1–2 | %1, %2 |
| Prilokain | Amid | 6 mg/kg | 8 mg/kg | 2–5 | 1–2 | %1, %2 |
| Mepivakain | Amid | 5 mg/kg | 7 mg/kg | 5–10 | 1.5–3 | %1, %2 |
| Prokain | Ester | 10 mg/kg | 14 mg/kg | 2–5 | 0.5–1 | %1, %2 |
| Tetrakain | Ester | 1.5 mg/kg | 2 mg/kg | 10–20 | 2–3 | %0.1–0.5 |
LA MAKSİMUM DOZ HESAPLAYICISI
Elektrolit ve Sıvı Tedavisi
Perioperatif elektrolit replasmanı, IV sıvı içerikleri ve hesaplama.
| Sıvı | Na (mEq/L) | K (mEq/L) | Cl (mEq/L) | Ca | Bikarbonat/Laktat | Osmolalite | Kullanım |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| %0.9 NaCl (SF) | 154 | — | 154 | — | — | 308 | Volüm resüsitasyonu, hiponatremi |
| Ringer Laktat | 130 | 4 | 109 | 2.7 mEq/L | Laktat 28 | 273 | Cerrahi sıvı, yanık, perioperatif tercih |
| Plasmalyte A | 140 | 5 | 98 | — | Asetat+Glukonat | 294 | Fizyolojiye en yakın — kritik hasta, böbrek |
| %5 Dextrose (D5W) | — | — | — | — | — | 252 | Hipoglisemi, serbest su açığı, ilaç taşıyıcı |
| %3 NaCl (hipertonik) | 513 | — | 513 | — | — | 1026 | Semptomatik hiponatremi, serebral ödem |
| Albumin %4–5 | ~145 | — | — | — | — | ~290 | Onkotik basınç desteği, SBP profilaksisi |
Potasyum Klorür (KCl)
ELEKTROLİT REPLASMANı
10–20 mEq/samax IV
- Max infüzyon hızı: 10–20 mEq/sa (periferik). Santral hat ile 40 mEq/sa mümkün
- Max konsantrasyon: Periferik 40 mEq/L, santral 80 mEq/L
- Asla IV bolus: Kardiyak arrest riski
- EKG monitörizasyonu ile ver
- Hedef K+ düzeyi: 3.5–5.0 mEq/L perioperatif
Kalsiyum Glukonat / Kalsiyum Klorür
ELEKTROLİT · kardiyak stabilizatör
1 gIV yavaş
- Kalsiyum Glukonat: 1 g IV (10 mL %10) — hipokalsiemi, hiperkalemi kardiyak koruması, Mg toksisitesi antidotu
- Kalsiyum Klorür: 3 kat daha fazla element Ca — kardiyak arrest, masif transfüzyon
- IV hızlı verme — bradikardi ve asistoli riski
- Dijitalle birlikte dikkat (siinerji — aritmi)
- Masif transfüzyon protokolü: her 4–6 Ü eritrositten sonra 1 g Ca glukonat
Sodyum Bikarbonat (%8.4)
TAMPON · asit-baz düzeltici
—mEq IV
DOZLAR
Kardiyak arrest (standart)1 mEq/kg IV başlangıç
Baz açığı düzeltmeFormül: BE × 0.3 × kg = mEq
TCA toksisitesi1–2 mEq/kg IV bolus (pH >7.45 hedef)
- %8.4 = 1 mEq/mL. %4.2 pediatride (daha az hiperozmolar)
- CO₂ üretir — yeterli ventilasyon şarttır
- Kalsiyum, katekolaminler ve birçok ilaçla geçimsiz — ayrı lümenden ver
- Aşırı kullanım: hipernatremi, metabolik alkaloz, paradoksal SSS asidozu
Özel İlaçlar
Kortikosteroidler, diüretikler, antihistaminikler, ve diğer özel durumlar.
Hidrokortison
KORTİKOSTEROİD · stres dozu
—mg IV
DOZLAR
Stres dozu (cerrahi)—
Anafilaksi100–200 mg IV
Septik şok (kortikosteroid)200 mg/gün sürekli infüzyon
- Kortikosteroid bağımlı hastalarda (≥5 mg/gün prednizon ≥3 hafta) stres dozu ver
- Küçük cerrahi: 25 mg + 25 mg × 1 gün · Orta: 50–75 mg/gün · Büyük: 100 mg × 3 gün
- Anafilakside adrenalin gibi acil etki yok — destek tedavisidir
Furosemid (Lasix)
LOOP DİÜRETİK · Na-K-2Cl kotransportör
—mg IV
DOZLAR
Akut pulmoner ödem— mg (0.5–1 mg/kg)
Perioperatif diürez— mg (0.5 mg/kg)
- Hipokalemi ve hiponatremi riski — elektrolitleri izle
- Ototoksik: yüksek doz veya aminoglikozid ile birlikte
- Sülfamid alerjisi: çapraz duyarlılık olabilir (nadir)
Difenhidramin / Klorfeniramin
ANTİHİSTAMİNİK · H₁ antagonist
50 mgdifenhidramin IV
- Anafilaksi (destekleyici): Difenhidramin 25–50 mg IV — semptom kontrolü, adrenalin yerine geçmez
- H₁ + H₂ (ranitidin) kombinasyonu deri bulgularını daha iyi kontrol eder
- Sedasyon belirgin — yaşlıda konfüzyon riski
- Klorfeniramin: 10 mg IV — daha az sedatif alternatif
Protamin Sülfat
HEPARİN ANTİDOTU · elektrostatik nötralizasyon
1 mg/100 Üheparin için
- Son 2–3 saatte verilen heparin için doz hesabı: 1 mg protamin = 100 Ü heparini nötralize eder
- Hızlı infüzyon: Anafilaksi, şiddetli hipotansiyon, bradikardi, pulmoner hipertansiyon riski — yavaş ver (>10 dk)
- Balık alerjisi ve vazektomili erkeklerde reaksiyon riski artmış
- Anti-koagülasyona geri dönüş (heparin rebound) 6–8 sa sonra olabilir
A–Z İlaç Arama
İlaç adı veya endikasyon ile arama yapın.
Tüm ilaçlara sol menüden kategori bazlı erişebilirsiniz. Kg girerseniz tüm kategorilerde dozlar otomatik hesaplanır.